Çarşamba, Aralık 7, 2022

Tekrarlayan Düşükler

Gebeliğin 20. haftasından önce üç veya daha fazla kendiliğinden düşük (abortus) olmasıdır. Çiftlerin yaklaşık %1-2 ‘sinde bu sorun vardır.

Sebep olarak rahimle ilgili anormallikler ya da pıhtılaşma bozuklukları bulunabileceği gibi %50 sinde sebep bulunamaz.

Nedenleri

Genellikle genetik bozukluklar ve embriyo oluşumundaki problemlerlerden kaynaklanır. Ayrıca cinsel yolla bulaşan hastalıklar, hipotiroidizm, hormonal bozukluklar, sistemik lupus eritematozis, böbrek hastalığı, uterus anomalileri, servikal yetmezlik, bazı enfeksiyonlar gibi kronik sistemik hastalıklarla da ilişkili olabilir. Bu enfeksiyonlar arasında toxoplasma, listeria, klamidya ve ureoplasma sayılabilir.

Sadece 1 düşük bir çok kadında görülen bir olay olduğu için düşük nedenini araştırmak için 2 ya da 3 düşük yapan kişiler değerlendirilir.

Kadında daha önce geçirilmiş düşük sayısı arttıkça tekrar düşük yapma riski artmaktadır:

  • 1 düşük sonrası tekrar düşük yapma riski % 15
  • 2 düşük sonrası tekrar düşük yapma riski % 24
  • 3 düşük sonrası tekrar düşük yapma riski % 30
  • 4 düşük sonrası tekrar düşük yapma riski % 40-50 dir.

Anne yaşı arttıkça düşük yapma riski artar:

  • 30 yaş altında ortalama düşük riski % 7-15
  • 30-34 yaş arası ortalama düşük riski % 8-21
  • 35-39 yaş arası ortalama düşük riski % 17-28
  • 40 yaş üzerinde ortalama düşük riski % 34-52 dir.

Tekrarlayan Düşüklerde Nedenler

1. İmmunolojik (bağışıklık) faktörler

2. Trombofilik (pıhtılaşma) faktörleri ile ilgili bozukluklar

3. Endokrin (hormonal) gfktörler

4. Anatomik faktörler (rahim anomalileri v.b)

5. Genetik Faktörler

6. Enfeksiyöz Faktörler

7. Çevresel Faktörler ve Beslenme

8. Anneye ait hastalıklar

9. Sperm ile ilgili faktörler

Yukarıdaki nedenlerden en sık immünolojik faktörler ile ilgili nedenlere rastlanır. Fakat tekrarlayan düşükleri olan kadınların %50 ‘sinde bütün araştırmalar yapılmasına rağmen hiçbir neden bulunamaz.

İmmünolojik nedenler: Vücuttaki bağışıklık sistemine bağlı patolojilerden kaynaklanan nedenlerdir. Antifosfolipid sendrom bu gruptandır. Bu nedenleri araştırmak için antikardiyolipin antikor, lupus antikoagulan ve ANA, anti-troglobulin antikor gibi araştırmalar yapılır. Bu tür patolojiler saptanan hastalarda genellikle tedavide aspirin, heparin nadiren immunsüpressif tedavi gibi seçenekler kullanılır.

Trombofilik (pıhtılaşma) ile ilgili nedenler: Bu hastalarda pıhtılaşmaya eğilim vardır. Bu hastalarda damar tıkanıklığı ve ölü doğum öyküsü olabilir. Bir çok genetik mutasyon kalıtımsal olarak pıhtılaşmaya eğilimi arttırır. En sık görülenler; Faktör 5 Leiden Mutasyonu, Protrombin G20210A Mutasyonu, Metilen Tetrahidrofolat Redüktaz Enzimi Gen Mutasyonu (hiperhomosisteinemi), Antitrombin 3, Protein C, Protein S eksikliği,

Tedavide gebe kalana kadar Aspirin kullanılması, gebelik saptanınca düşük molekül ağırlklı heparin’e geçilmesi planlanır.

Endokrin (hormonal) nedenler: Luteal faz defekti, Polikistik Over Sendromu, Diabetes Mellitus, Tiroid Hastalıkları, Hiperprolaktinemi gibi nedenlerdir.

Gebeliğin ilk trimesterinde (ilk 3 ayda) kan şekeri kontrolu kötü olan, HbA1c seviyesi yüksek olan gebelerde hem abortus hem de fetal anomali sıklığı artmıştır. Bu yüzden gebelikten önce şeker hastalığı olanlar kan şekeri kontrolleri açısından çok sıkı izlenmelidirler. Kan şekeri kontrolü iyi yapılırsa düşük riskinin artmadığı görülmüştür.

Anatomik faktörler: Myom, uterin septum (rahim içerisinde perde), rahimde doğumsal anomaliler, intrauterin sineşi (rahim içi yapışıklıklar) olabilir. Bu nedenlerin ameliyatla düzeltilmesi gerekebilir.

Servikal (rahim ağzında) yetmezlik: Genellikle ağrı ve kanama olmaksızın ani ortaya çıkan servikal kanalda (rahim ağzında) genişleme ve gebelik materyalinin vajene atılmasıyla devam eden, tekrarlayan gebelik kayıplarına neden olan bir problemdir. Bu hastalara 13-14 gebelik haftalarında rahim ağzına dikiş konur (mcdonald serklaj).

Genetik faktörler: Habitüel abortuslarda %3.5-5 oranında saptanmaktadır. Abortus sıklıkla ilk trimesterde görülmektedir. En sık dengeli translokasyonlar görülmektedir. Habitüel abortus sebebinin araştırılmasında özellikle ölü doğum ve anomalili doğum öyküsü olan çiftlerde karyotip analizi yapılması gerekir.

Çevresel Faktörler ve Beslenme

Tekrarlayan abortuslarda %5-10 oranında saptanmaktadır. Tekrarlayan abortuslarla ilişkileri tartışmalı olsa da muhtemel faktörler:

•Sigara

•Alkol

•Aşırı kahve tüketimi

•Organik çözücüler

•Ağır metaller (Hg, Pb)

•Anestetik gazlar

•İlaç kullanımı

Anneye Ait Hastalıklar

Anneye ait bazı hastalıklar da tekrarlayan düşüklerde neden olarak dikkati çekmiştir:

•Diabetes mellitus (Şeker hastalığı)

•Kronik hipertansiyon

•Böbrek hastalıkları

•Sistemik Lupus Eritematozis (SLE)

•Çölyak hastalığı

•Tiroid hastalıkları

Nedeni Açıklanamayan Tekrarlayan Düşükler

Tekrarlayan düşüklerin %50’sinde hiçbir neden bulunamamaktadır.Bunlarda %70-75 başarılı gebelik oluşma şansı vardır. Ampirik olarak aspirin tedavisi verilir bu hastalara. Sıkı takip, duygusal destek, stresin azaltılması, iyimser olmanın faydası olabilir.

Tedavi

Tedavi yukarıda anlatılan nedenlerden hangisi bulunmuşsa o nedene yönelik planlanmalıdır.

Herhangi bir neden bulunamayan açıklanamayan tekrarlayan düşüklerde ampirik olarak aspirin tedavisi genellikle kullanılmaktadır.

Prof. Dr. Cansun Demir
Kadın Hastalıkları – Doğum ve Perinatoloji Uzmanı